Wetswijziging faciliteert tuchtrecht

Het medisch tuchtrecht is voortdurend in discussie. Onder meer omdat de professionals zelf deelnemen in de tuchtcolleges. Ook al worden die voorgezeten door een niet-medicus, meestal een jurist die ook rechter is. Vier op de tien mensen in Nederland vindt dat de colleges de beroepsbeoefenaren de hand boven het hoofd houden. Het geheel lijkt een beetje 19e eeuws.

Tuchtrecht krijgt daarentegen juist méér toepassing. Per 2015 is het in de jeugdzorg nieuw ingevoerd. Daarmee zijn er 14 wettelijk geregelde terreinen met tuchtrechtspraak. Opkomende beroepsgroepen willen zelf zo’n voorziening, bijvoorbeeld vertrouwenspersonen ongewenste omgangsvormen streven ernaar.

Toename

Het heet dat patiënten mondiger worden. In 2000 waren er tuchtklachten tegen 0,3% van de medisch beroepsbeoefenaren, in 2017 was dat bijna 0,5%. In dat jaar waren er verhoudingsgewijs 10 keer zoveel klachten tegen bedrijfsartsen. De ‘top drie’ voor twee jaren is als volgt.

Vermoedelijk steekt er waarheid in wat bedrijfsarts Algra blogde: “Juist deze drie artsengroepen staan bij uitstek diep met hun enkels in de modder van de samenleving.”

In een op de 6 à 7 zaken vinden tuchtcolleges de klacht (tenminste gedeeltelijk) medisch gegrond. In ongeveer de helft daarvan komt het tot een waarschuwing, in de andere helft volgen zwaardere maatregelen, meestal een berisping.

Omdat de maatregelen openbaar zijn, kunnen artsen tot in lengte van dagen aan de digitale schandpaal staan. De website “Foute bedrijfsartsen” lijkt van internet verdwenen, er zijn nog wel andere ‘boosaardige’ plekken op het web, zie de links hieronder.

Wijzigingen

Tuchtrecht staat in de wet BIG, Beroepen Individuele Gezondheidszorg. Een wetswijziging per april 2019 bepaalt onder meer het volgende:

  • Eenvoudige klachten kunnen snel worden afgehandeld door de voorzitter van een tuchtcollege.
  • Berispingen en boetes worden alleen openbaar als de tuchtrechter dat nodig vindt in het belang van de individuele gezondheidszorg.
  • Zorgverleners moeten hun BIG-registratienummer voeren in correspondentie en andere uitingen. Zo kan ieder eenvoudiger de bevoegdheid controleren.
  • Voor het indienen van een tuchtklacht moet de klager straks griffierecht à € 50 betalen. Als de klacht gegrond wordt verklaard, krijgt hij dat terug.
  • Ook komt er de mogelijkheid om de aangeklaagde te veroordelen in de kosten van de klager, zoals voor een advocaat. Dit als de klacht geheel of gedeeltelijk gegrond is.

Gratis tuchtklachtfunctionaris

Klagers kunnen per april, kosteloos, ondersteuning krijgen van een tuchtklachtfunctionaris. Die adviseert over het formuleren en indienen van een tuchtklacht. Er zijn vijf formatieplaatsen op de begroting van het ministerie van VWS. De positie is onafhankelijk en onpartijdig ten opzichte van de vijf regionale tuchtcolleges. De functionarissen zullen in ieder geval telefonisch, per e-mail en schriftelijk bereikbaar zijn. Ze zijn ondersteunend, niet consulterend of mediërend.

In het verleden moesten mogelijke klagers vaak een advocaat raadplegen over de kansen van tuchtrecht. De rechtsbijstandsverzekering vergoedt dat zelden.

Pluspunt voor werknemers én werkgevers

De gratis hulp van tuchtklachtfunctionarissen is dus hoe dan in het voordeel van werknemers én -gevers. (Klachten van werkgevers zijn ook ontvankelijk bij de tuchtcolleges. Een werkgever is immers ook belanghebbende bij gezondheidsbescherming van z’n werknemers.)

De verhoudingsgewijs vele klachten tegen (bedrijfs)artsen “met hun enkels in de modder van de samenleving” suggereren dat mensen sociale problemen op tafel brengen bij het tuchtrecht. Het gaat hen niet zozeer om de kwaliteit van beroepsuitoefening waar het voor bedoeld is. Een maatschappelijke trend? Het lijkt waarschijnlijk dat de tuchtklachtfunctionaris, gesteund door andere maatregelen, daar een rem op kan zetten.

Meer informatie, jaarverslagen medisch tuchtrecht

Overzicht wijzigingen BIG

‘Boosaardige’ plekken op internet, onderhoudt een ‘Nieuwsplatform medische fouten’, en publiceert een ‘Checklist aanwijzingen medische fouten

Bedrijfsarts – blogger Algra

Met dank aan Ton van Oostrum