Pensioenleeftijd in debat

“Doordat ze langer doorwerken, worden steeds meer ouderen langdurig ziek”

Die krantenkop is zwaar aangezet, maar er is reden voor zorg.

De stijgende pensioenleeftijd blíjft in debat. Het kabinet vindt versoepeling financieel onhoudbaar. Bonden en werkgevers lijken nu samen op te trekken voor minder snelle stijging. Beide partijen beroepen zich op zorgwekkende berichten, zoals die krantenkop. Leidt verhogen van de pensioenleeftijd tot overvolle wachtkamers bij (bedrijfs)artsen? Moeten werkgevers rekenen op hogere (premie)kosten vanwege ziekte en arbeidsongeschiktheid?

Verwarrende cijfers

Een jaar geleden was er volop debat: de indruk was dat met stijgen van de pensioenleeftijd de instroom zou oplopen in de regeling arbeidsongeschiktheid, de WIA. De toename van 2015 op 2016 met 12% leek daarop te wijzen. Het Uitvoeringsorgaan werknemersverzekeringen (UWV) ontkende die cijfers toen niet. Ze benadrukte echter dat de stijging sterker van doen had met instroom vanuit ziekte van flex-werknemers en werkloosheid. Zeg maar naijlen van de crisis.

Als een ‘vaste’ werknemer 42 weken ziek is, moet de werkgever dat melden aan UWV. Dat signaleerde onlangs van 2013 op 2016 een stijging van deze langdurig zieken met een derde. Aanleiding voor genoemde krantekop.

Anderzijds meldde UWV over 2017 een bescheiden toename van de WIA-instroom: 4%, en de stijging wordt elk kwartaal kleiner. Dat haalde de kranten niet.

Maar UWV noemt ook: “door het langer doorwerken en de verhoging van de pensioenleeftijd neemt de instroom van ouderen toe”. Het aantal 60-plussers onder nieuwe WIA-gevallen steeg met 14%! Tegelijk benadrukt UWV wederom dat de WIA-toename een nawee van de recessie bevat.

Halvering zorg wat betreft arbeidsongeschiktheid

Even zoeken naar cijfers bij het Centraal Bureau voor de Statistiek laat zien: van 2016 op 2017 is er een toename van 60- tot en met 65-jarige werknemers met 7%. Dat kan de helft verklaren van die 14% stijging. UWV en wetenschappers zullen later nog wel met meer cijfers en precisie komen. Vooralsnog is het beeld: oudere werknemers hebben een hoog WIA-risico, maar dat kan niet als dramátisch hoog gezien worden. Eigenlijk doen ze het nog niet zo slecht, die oudere werknemers: tegen de vooroordelen in doorwerken.

Hele zorg over langdurige ziekte

Het UWV-nieuws over meer langdurig zieken, riep ook discussie op. Het aantal 42-weeks meldingen fluctueert fors; over andere periodes gemeten is er minder stijging. Vooralsnog lijkt er een stabiel cijfer over de afgelopen jaren: steeds zo’n drie kwart van de 42e week gemelden vraagt géén WIA aan.

UWV bracht nu een novum door voor het eerst de meldingen nader te analyseren. Dan blijkt de stijging het sterkst onder 60-plussers. En er blijkt een knelpunt in grote arbeidsorganisaties; het tabelletje bevat de kern.

In grote arbeidsorganisaties is er extra reden voor zorg wat betreft langdurige ziekte. ‘Kleine’ werkgevers blijken hun lang verzuim min of meer stabiel te kunnen houden. ‘Grote’ werkgevers lopen op hen achter in managen van dat verzuim. Die achterstand is meer dan verdubbeld!

Besparingen mogelijk

De beginvraag was: moeten werkgevers rekenen op hogere kosten? Het antwoord is: ‘grote’ werkgevers hebben die kosten al, en fors ook vergeleken met het kleinbedrijf. Er lijkt financiële besparing mogelijk en vooral minder misère voor betrokken werknemers. Bij complex verzuim is een gedegen advies op z’n plaats, inclusief een arbeidsdeskundige kijk.

Die overvolle wachtkamers bij (bedrijfs)artsen? Die beroepsbeoefenaren hebben in het algemeen goed management van hun spreekuren. Vooral de artsen in het netwerk van Icara. Dat staat immers voor snel, onafhankelijk en verhelderend advies bij complex verzuim.

Externe links:

Trouw 9 mei over langdurige zieke oudere werknemers

UWV-kennisverslag langdurig zieken

UWV, kennisartikel ontwikkeling volume