Medisch en ander leiderschap

Samenwerking is nog beter

Medisch leiderschap is niet een management hype. Het is een van de competenties van de bedrijfsarts! De opleiding en bijscholing en de acties van de beroepsvereniging zijn er mede op gericht. Het gaat niet in het minst om een basishouding: steeds bewust op alle kwesties kijken wat er beter kan. De professional moet voortdurend openstaan voor nieuwe wetenschappelijke inzichten, zelf juist preventie op de agenda krijgen, problematiek van beroepsziekten onderkennen, misstanden aankaarten en de eigen vaardigheden steeds weer kritisch onder de loep nemen.

Gezonde arbeidsorganisatie

De ongezonde werksituatie waarmee deze nieuwsbrief opende, werd op dit jaarcongres genoemd door een (overigens medisch geschoolde) consultant. Hij verwoordde stevige meningen over de rol van de bedrijfsarts bij de wettelijke verzuimbegeleiding. Als de werknemer herstelt van z’n ziekte, lijkt terugkeer naar het werk de straf voor herstel. “Bij een ongezond bedrijf moet de bedrijfsarts zich op het bedrijf richten. Artsen die mensen (be)geleiden naar functies waarin die mensen ongelukkig worden, schenden de eed van Hippocrates.” [De beroepseed van alle artsen, red.]

Er zijn niet veel, maar wel enkele arbeidsorganisaties die een verzuim hebben van niet meer dan twee procent, zo stelde deze consultant. Die organisaties hebben een ‘gezonde’ bedrijfscultuur en hoge kwaliteit van het leidinggeven. Daar heeft de bedrijfsarts hooguit een enkele wettelijk verplichte medische beoordeling te doen. De daadwerkelijke verzuimbegeleiding is in goede handen bij de organisatie zelf. Een externe partij voor verzuimbegeleiding zou vaker contraproductief zijn. Maar, zo stelt deze presentator: “De meeste managers geven geen leiding.”

“Goede leiding maakt verzuimbegeleiding overbodig”

Het is opmerkelijk: een congres over medisch leiderschap bevestigt hoe belangrijk het eigen leiderschap is in een arbeidsorganisatie!

Dit is geen nieuwe uitkomst. Wel geldt dat leiderschap steeds een nieuwe uitdaging is. Denk maar aan het doorwerken tot hogere leeftijd en de opkomst van chronische aandoeningen door vergrijzing én leefstijl. Daarover waren er diverse workshops.

Er is bijvoorbeeld een programma voor bedrijfsarts om bewustwording en kennis over chronische ziekten te vergroten. Daarmee richt de bedrijfsarts zich op patiënt-werknemer, de partner en leefomgeving, maar evenzeer op de werkgever: dit voor een betere dialoog en wederzijds begrip op de werkvloer.

Een complexe opgave voor werkgevers is dat ze hun werknemerspopulatie zien verouderen. Een gezonde leefstijl kan veel ellende voorkómen, maar hoe zijn de mensen daartoe te verleiden? Een bedrijfsarts bij een groot ziekenhuis onderzocht het, en vertaalde dat in een aanpak. Motiverende gesprekken door de bedrijfsarts en electronische hulpmiddelen voor de werknemer passen in een ‘pakket’: een breed aanbod door de werkgever. Die faciliteert onder meer dat groepen werknemers samen optrekken voor gewichtsvermindering en dus elkaar stimuleren en steunen. Die aanpak is succesvol, blijkt nu ook bij onderzoek over een langere periode.

Gedeelde leiding hóógst belangrijk

Het beeld is soms dat werkgever en bedrijfsarts tegenover elkaar staan als het gaat om gezondheid van werknemers. Dit congres begeesterde ook de samenwerking: werkgevers, werknemers, bedrijfs- en andere artsen, ze hebben elkaar nodig. Te beginnen met duidelijkheid door medisch onderzoek: wat zijn mogelijkheden voor arbeid, behandelmogelijkheden, voor verbetering van de belastbaarheid en inzetbaarheid?

Met dank aan Ton van Oostrum

Klik hier voor een verslag.