Cognitieve klachten en re-integratie

Cognitieve klachten en re-integratie

Re-integratie na bijvoorbeeld een burn-out of hersenletsel is mogelijk, maar heeft veel voeten in de aarde. Laten we vooropstellen dat problemen aan het brein heel anders herstellen dan bijvoorbeeld een gebroken been en ook de reacties van de omgeving zijn totaal anders. Een gebroken been hoef je niet uit te leggen, hooguit hoe je eraan bent gekomen; mensen zien dat je met gips om je been loopt. Een kortsluiting in je hersenen zien mensen niet en zorgt dus voor veel meer onbegrip. Re-integreren na dergelijke problemen vereist dus veel meer uitleg; aan de omgeving maar ook aan de cliënt zelf.

Re-integratie van cognitieve klachten met cognitieve training

Cognitieve training is het onderdeel van cognitieve revalidatie wat zich onder andere richt op het leren omgaan met beperkingen die een direct gevolg zijn van een cognitieve stoornis. Deze training richt zich niet op het opheffen van de stoornis; dat is nog niet mogelijk met de huidige psychische en medische kennis en ervaring. Cognitieve training begeleidt zowel cliënt als omgeving naar het functioneren mét de klachten. Iemand met cognitieve klachten is in veel taken veel beperkter dan iemand die volledig gezond is. Afhankelijk van de klachten kan de cliënt functioneren op een niveau dat bij hem of haar past. Je hebt gewoon veel vaker rust nodig met een burn-out en je bent vaak veel sneller geprikkeld door de omgeving dan je gezonde collega’s. Daar moet je zelf al ontzettend aan wennen, maar wanneer de omgeving daar vervolgens vol onbegrip op reageert vertraagt dit het re-integratie proces. De omgeving zal dus net zo zeer getraind moeten worden in de omgang met de re-integratie van hun medewerker en/of collega als de persoon zelf.

Begrip en communicatie zijn hierbij twee belangrijke sleutelwoorden. Iemand die zich begrepen en ondersteund voelt, zal vele malen sneller herstellen dan iemand die constant tegen muren van onbegrip loopt. Voor de cliënt zelf is begrip naar zijn of haar eigen situatie minstens zo belangrijk, daarom focust cognitieve training zich op het verminderen van de beperkingen van de cliënt; voornamelijk op het gebied van de gevolgen voor het dagelijks leven. Het is niet zozeer de ambitie om alle functies te herstellen naar de oude waarden, maar de belangrijkste zaken herstellen naar wat mogelijk is. Dit kan bijvoorbeeld gaan om het trainen van het onthouden van namen, of omgaan met de grote informatiestroom tijdens vergaderingen. Als het ware omzeil je de beperkingen door compensatie-strategieën aan te leren. Het nadeel van deze strategie is dat er vaak naar cognitieve training wordt gekeken als niet- of minder- wetenschappelijk onderbouwd. Het lijkt veel op improvisatie of therapeutische creativiteit en niet gebaseerd op één of meer duidelijke theorieën op het gebied van het functioneren van de hersenen, terwijl er dus juist veel winst mee te behalen is.

Mogelijkheden inschatten met (beperkte) cognitieve klachten

Doordat cognitieve klachten niet duidelijk aan de buitenkant te zien zijn, is het lastig om in te schatten wat de exacte mogelijkheden nog zijn. Dit toont zich vaak vanzelf door het gedrag en omgang met taken te bestuderen van de cliënt en hierop de behandeling c.q. training aan te passen. Een factor die dit compliceert is het feit dat mensen met (beperkte) cognitieve klachten vaak overschatten wat zij nog kunnen. Deze klachten kunnen worden veroorzaakt door een burn-out, maar ook door bijvoorbeeld een chemokuur. Vaak worden de effecten hiervan op de hersenen onderschat, waardoor de cliënt zelf vaak meer taken op zich neemt dan hij of zij daadwerkelijk aan kan. Cognitieve training ondersteunt bij het inschatten van deze mogelijkheden en traint de cliënt om beter zijn of haar grenzen te herkennen en erkennen.

Cognitieve klachten door burn-out

Dat een burn-out cognitieve klachten met zich meebrengt moge duidelijk zijn. In recent onderzoek is gebleken dat de gevolgen van een burn-out nog lang na de oorspronkelijke diagnose te zien zijn. Wanneer medewerkers uitvallen door de gevolgen van een burn-out zijn zij langere tijd uit de roulatie, maar ook wanneer zij weer terug zijn in hun werkomgeving na een re-integratie proces zijn zij nog lang niet volledig hersteld. Bart Oosterholt (onderzoeker van de Radboud Universiteit) onderzocht de langetermijneffecten van burn-out. Daaruit bleek dat anderhalf jaar ná de diagnose er toch nog cognitieve problemen waren, zelfs na hun re-integratie en hervatting van de werkzaamheden. In vergelijking met gezonde personen waren het werkgeheugen en de reactiesnelheid nog steeds minder.

Bij re-integratie is het dus van belang dat zowel de omgeving als de cliënt zelf getraind wordt in het omgaan met zijn of haar klachten. Het herkennen en erkennen van de problemen ondersteunt en versnelt het herstelproces. ICARA is gespecialiseerd in het verrichten van medische expertise en arbeidsdeskundige onderzoeken met het doel duidelijkheid te creëren als basis voor een goed re-integratieplan. Neem contact op voor de mogelijkheden.